[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: دوره 19، شماره 3 - ( پاییز 1395 ) ::
جلد 19 شماره 3 صفحات 152-162 برگشت به فهرست نسخه ها
امکان‌سنجی توانمندی تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای در کمک به شناسایی، تبیین، تحلیل پراکندگی فضایی و تأثیر عوامل آب و هوایی بر میزان شیوع بیماری لیشمانیوز در استان ایلام
منوچهر فرج‌زاده‌ی‌اصل* ، یوسف قویدل‌رحیمی، سروش غلامی
تهران جلال‌آل‌ احمد پل نصر صندوق پستی: 139-14115 تلفن: 021-82884666 نمابر: 021-88006544 ، farajzam@modares.ac.ir
چکیده:   (919 مشاهده)

مقدمه: لیشمانیوز یکی از ﺑﯿﻤﺎری‌ﻫﺎی اﻧﮕﻠﯽ ﺷﺎیﻊ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی و ﻧﯿﻤﻪ‌ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی ﺟﻬﺎن است ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﻧﮕﻞ‌ﻫﺎی ﺗﮏ‌یﺎﺧﺘﻪ‌ای از ﺟﻨﺲ ﻟﯿﺸﻤﺎﻧﯿﺎ ایﺠﺎد شده و به واسطه‌ی ﮔﺰش گونه‌هایی از ﭘﺸﻪ ﺧﺎﮐﯽ ﺑﻪ اﻧﺴﺎن ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﯽ‌ﮔﺮدد. این بیماری یکی از ﺑﯿﻤﺎری‌ﻫﺎی اﻧﮕﻠﯽ زﺋﻮﻧﻮزی[1] اﺳﺖ ﮐﻪ توسط ﺳﺎزﻣﺎن ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺪاﺷﺖ در ردیﻒ ﺷﺶ ﺑﯿﻤﺎری ﻣﻬﻢ ﻋﻔﻮﻧﯽ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮﻣﺴﯿﺮی دﻧﯿﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ شده اﺳﺖ. جمعیت حشره‌ی ناقل این بیماری تحت تأثیر آب و هوا تغییر می‌کند؛ این عامل ارتباط بسیار زیادی با عوامل آب و هوایی دارد. هدف از مطالعه حاضر امکان‌سنجی و تبیین توانمندی تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای در کمک به شناسایی، تبیین و تحلیل پراکندگی و تأثیر عوامل آب و هوایی بر میزان شیوع بیماری لیشمانیوز در منطقه‌ی ایلام است.

روش کار: برای این کار از داده‌های دما، رطوبت، بارش، سرعت باد و تابش خورشیدی کلی 8 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک و همچنین محصولات دمای سطح زمین[2]، شاخص پوشش گیاهی تفاضلی نرمال شده[3] سنجنده‌ی مادیس و داده‌های بارش تجمعی ماهواره‌ی TRMM برای یک دوره سه ساله (1390تا1392) استفاده شد. در ابتدا نقشه‌های رستری داده‌های مذکور در محیط Arc GIS تهیه گردید، سپس میزان همبستگی میانگین پیکسل‌های نقشه‌های رستری داده‌های آب و هوایی و ماهواره‌ای با شیوع بیماری لیشمانیوز در مقیاس زمانی فصلی با استفاده از رابطه‌ی همبستگی پیرسون مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و در آخر برای شناسایی و مدلسازی متغییرهای محیطی اثرگذار بر میزان شیوع لیشمانیوز، مدل رگرسیون چندگانه میزان شیوع بیماری لیشمانیوز در منطقه بر اساس متغییرهای همبسته، طراحی گردید.

یافته‌ها: نتیجه بررسی ضرایب همبستگی برای منطقه حاکی از وجود همبستگی منفی و قوی میان میزان شیوع بیماری لیشمانیوز با دما، دمای خاک و سرعت باد به مقدار به ترتیب: (-0.760, -0.756, -0.691) و همبستگی مثبت با رطوبت نسبی و بارش به مقدار به ترتیب (0.660, 0.662) در داده‌های ایستگاهی و ماهواره‌ای بود. به علاوه، نقش سرعت باد نیز به عنوان یک عامل محدود کننده در منطقه شناسایی شد.

نتیجه‌گیری: نتیجه‌ی بررسی‌ها نشان داد که داده‌های سنجش از دور و به طور اخص داده‌های دمای سطح زمین سنجنده‌ی مادیس و بارش ماهواره‌ی TRMM توانایی قابل قبولی برای جایگزینی با داده‌های هواشناسی ایستگاهی و کمک به تببین و شناسایی عوامل اثرگذار بر میزان شیوع و الگوهای فضایی پراکندگی این بیماری دارند.

گل‌واژگان: لیشمانیوز، پشه خاکی، LST، TRMM، ماهواره، سنجش از دور

[1] Zoonosis
[2] Land Surface Temperature )LST(
[3] Normalized Difference Vegetation Index )NDVI(
واژه‌های کلیدی: لیشمانیوز، پشه خاکی، LST، TRMM، ماهواره، سنجش از دور
متن کامل [PDF 1491 kb]   (242 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: ۱۳۹۶/۸/۶ | پذیرش: ۱۳۹۶/۸/۶ | انتشار: ۱۳۹۶/۸/۶
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Farajzadeh M, Gholamy S, Ghavidel Y. Identifying the Climatic Factors Affecting the Prevalence of Cutaneous Leishmaniosis in Ilam Province, Iran, Using Satellite Imagery . Hakim Health Sys Res . 2016; 19 (3) :152-162
URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1736-fa.html

منوچهر فرج‌زاده‌ی‌اصل ، یوسف قویدل‌رحیمی ، سروش غلامی . امکان‌سنجی توانمندی تصاویر و داده‌های ماهواره‌ای در کمک به شناسایی، تبیین، تحلیل پراکندگی فضایی و تأثیر عوامل آب و هوایی بر میزان شیوع بیماری لیشمانیوز در استان ایلام. مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم. 1395; 19 (3) :152-162

URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1736-fa.html



دوره 19، شماره 3 - ( پاییز 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه پژوهش حکیم Hakim Research Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.12 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 3701