[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1392 ) ::
برگشت به فهرست نشریات جلد 16 شماره 4 صفحات 337-348
چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر
بتول احمدی، فرانک فرزدی *، معصومه دژمان، مروئه وامقی، فرحناز محمدی، بتول محتشمی، ژیلا صادقی، مریم تاجور
تهران، خیابان انقلاب اسلامی، خیابان فلسطین جنوبی، خیابان شهید وحید نظری، پلاک ٢٣، مرکز تحقیقات سنجش سلامت، پژوهشکده علوم بهداشتی جهاد دانشگاهی. تلفن: ٦٦٤٨٠٨٠٤ نمابر: ٦٦٤٨٠٨٠٥ ، faranakfarzadi@yahoo.com
چکیده:   (9435 مشاهده)

  دریافت: 6/5/92 پذیرش: 19/8/92

 

  مقدمه: سلامت زنان دارای مفهومی وسیع بوده و ابعاد آن شامل سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی است و تحت تأثیرعوامل اجتماعی سیاسی اقتصادی و بیولوژیک قرار دارد. این تعریف خود یک چارچوب مفهومی برای رویکردی مؤثر و مرتبط برای پیشگیری از بیماری و ارتقای سلامت زنان ارایه می‌دهد. درک صحیح مفهوم سلامت زنان با تأکید بر تأثیرپذیری آن نه تنها از عوامل بیولوژیک و مراقبت‌های سلامت، بلکه در حد وسیع‌تر از تعیین کننده‌های سلامت مانند تحصیلات، فرهنگ و اقتصاد است. تاکنون مدل جامعی از سلامت زنان که بتواند مفاهیم، عوامل تأثیرگذار بر سلامت و ارتباطات آن‌ها را در یک مجموعه توصیف نموده و در تعیین شاخص‌های سلامت، اولویت‌ها و استراتژی‌های ارتقای سلامت زنان ایرانی مورد استفاده قرار گیرد، شناخته نشده است. گروه علمی سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران این مطالعه را در جهت تبیین چارچوب نظری و مدل عوامل مؤثر بر سلامت زنان ایرانی اجرا نمود.

  روش کـار: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوایی انجام شد. داده‌ها به روش مثلثی با جستجوی مستندات مرتبط،
6 مصاحبه عمیق و یک جلسه بحث گروهی متمرکز با 15 نفر از صاحب‌نظران کلیدی در علوم مرتبط با سلامت جمع‌آوری شد. به منظور درک و مفهوم‌سازی یافته‌ها،‌ ایجاد ارتباط و تفسیر آن‌ها، مستندات در طی 23 نشست تخصصی توسط گروه تحقیق مورد تحلیل محتوی قرار گرفت و بر اساس گام‌های تحلیل داده‌ها نمودار مدل در ترسیم روابط بین مفاهیم طراحی گردید. سپس مدل اولیه سلامت زنان در طی بحث گروهی متمرکز و مصاحبه با صاحب‌نظران و سیاست‌گذاران کلیدی حوزه سلامت مورد نظرخواهی و اصلاح قرار گرفت. این مدل در گروه سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی ایران نهایی و مدل سلامت زنان فرمهر نامیده شد.

  یافته‌ها: مدل سلامت زنان فرمهر به ابعاد ملی و محلی، مذهبی و فرهنگی زندگی زنان ایرانی توجه نموده است. عناصر تشکیل‌دهنده آن شامل 53 عامل است که به ترتیب عبارتند از: 17 عامل در سطح فرد، 8 عامل در سطح خانواده که هر یک در سه گروه موضوعی، و 24 عامل در سطح اجتماع که در چهار گروه موضوعی دسته‌بندی شده‌اند. 4 عامل یا عنصر زیربنایی مؤثر بر سلامت زنان نیز در یک گروه موضوعی در مدل قرار دارند.

  نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی و مدل سلامت زنان فرمهر به عنوان ابزاری برای درک بهتر ابعاد سلامت زنان و عوامل مؤثر بر آن، تحلیل اطلاعات و ارزیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این چارچوب و مدل روابط بین ابعاد مختلف سلامت زنان و نقش‌ها و دوره‌های زندگی زنان و عوامل مؤثر خارجی در یک مجموعه درنظر گرفته شده وکاربرد آن در توصیف روابط جنسیتی در خانواده، جامعه، و تعیین شاخص‌های مناسب و سازگار با شرایط است که ارزیابی و مقایسه وضعیت سلامت زنان و مراقیت‌های آنان را با پایداری و اعتبار لازم در سطح ملی و بین‌المللی امکان‌پذیر می‌نماید . مدل فرمهر در مقایسه با سایر مدل‌ها علاوه بر در نظر گرفتن تمامی حوزه‌های مؤثر از بسط بیشتری در هر حوزه در تعداد لایه‌ها و عوامل تعیین کننده هر لایه برخوردار است. این امر در حوزه خانواده و باورهای دینی و معنوی و اعتقادی بارز است.

 

واژه‌های کلیدی: سلامت زنان، چارچوب مفهومی، مدل سلامت، ایران
متن کامل [PDF 294 kb]   (923 دریافت)    

دریافت: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ahmadi B, Farzadi F, Dejman M, Vameghi M, Mohammadi F, Mohtashami B, et al . Farmehr Model: Iranian Women’s Health Conceptual Framework . Hakim Health Sys Res . 2014; 16 (4) :337-348
URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1220-fa.html
بتول احمدی ، فرانک فرزدی ، معصومه دژمان ، مروئه وامقی ، فرحناز محمدی ، بتول محتشمی ، و همکاران.. چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر. مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم. 1392; 16 (4) :337-348

URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1220-fa.html

برگشت به فهرست نشریات دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1392 )
فصلنامه پژوهش حکیم Hakim Research Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.108 seconds with 794 queries by yektaweb 3388