[صفحه اصلی ]   [Archive]  
:: دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1392 ) ::
جلد 16 شماره 4 صفحات 337-348 برگشت به فهرست نسخه ها
چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر
بتول احمدی، فرانک فرزدی، معصومه دژمان، مروئه وامقی، فرحناز محمدی، بتول محتشمی، ژیلا صادقی، مریم تاجور
، faranakfarzadi@yahoo.com
چکیده:   (13127 مشاهده)

  دریافت: 6/5/92 پذیرش: 19/8/92

 

  مقدمه: سلامت زنان دارای مفهومی وسیع بوده و ابعاد آن شامل سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی است و تحت تأثیرعوامل اجتماعی سیاسی اقتصادی و بیولوژیک قرار دارد. این تعریف خود یک چارچوب مفهومی برای رویکردی مؤثر و مرتبط برای پیشگیری از بیماری و ارتقای سلامت زنان ارایه می‌دهد. درک صحیح مفهوم سلامت زنان با تأکید بر تأثیرپذیری آن نه تنها از عوامل بیولوژیک و مراقبت‌های سلامت، بلکه در حد وسیع‌تر از تعیین کننده‌های سلامت مانند تحصیلات، فرهنگ و اقتصاد است. تاکنون مدل جامعی از سلامت زنان که بتواند مفاهیم، عوامل تأثیرگذار بر سلامت و ارتباطات آن‌ها را در یک مجموعه توصیف نموده و در تعیین شاخص‌های سلامت، اولویت‌ها و استراتژی‌های ارتقای سلامت زنان ایرانی مورد استفاده قرار گیرد، شناخته نشده است. گروه علمی سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران این مطالعه را در جهت تبیین چارچوب نظری و مدل عوامل مؤثر بر سلامت زنان ایرانی اجرا نمود.

  روش کـار: این مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوایی انجام شد. داده‌ها به روش مثلثی با جستجوی مستندات مرتبط،
6 مصاحبه عمیق و یک جلسه بحث گروهی متمرکز با 15 نفر از صاحب‌نظران کلیدی در علوم مرتبط با سلامت جمع‌آوری شد. به منظور درک و مفهوم‌سازی یافته‌ها،‌ ایجاد ارتباط و تفسیر آن‌ها، مستندات در طی 23 نشست تخصصی توسط گروه تحقیق مورد تحلیل محتوی قرار گرفت و بر اساس گام‌های تحلیل داده‌ها نمودار مدل در ترسیم روابط بین مفاهیم طراحی گردید. سپس مدل اولیه سلامت زنان در طی بحث گروهی متمرکز و مصاحبه با صاحب‌نظران و سیاست‌گذاران کلیدی حوزه سلامت مورد نظرخواهی و اصلاح قرار گرفت. این مدل در گروه سلامت زنان فرهنگستان علوم پزشکی ایران نهایی و مدل سلامت زنان فرمهر نامیده شد.

  یافته‌ها: مدل سلامت زنان فرمهر به ابعاد ملی و محلی، مذهبی و فرهنگی زندگی زنان ایرانی توجه نموده است. عناصر تشکیل‌دهنده آن شامل 53 عامل است که به ترتیب عبارتند از: 17 عامل در سطح فرد، 8 عامل در سطح خانواده که هر یک در سه گروه موضوعی، و 24 عامل در سطح اجتماع که در چهار گروه موضوعی دسته‌بندی شده‌اند. 4 عامل یا عنصر زیربنایی مؤثر بر سلامت زنان نیز در یک گروه موضوعی در مدل قرار دارند.

  نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی و مدل سلامت زنان فرمهر به عنوان ابزاری برای درک بهتر ابعاد سلامت زنان و عوامل مؤثر بر آن، تحلیل اطلاعات و ارزیابی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این چارچوب و مدل روابط بین ابعاد مختلف سلامت زنان و نقش‌ها و دوره‌های زندگی زنان و عوامل مؤثر خارجی در یک مجموعه درنظر گرفته شده وکاربرد آن در توصیف روابط جنسیتی در خانواده، جامعه، و تعیین شاخص‌های مناسب و سازگار با شرایط است که ارزیابی و مقایسه وضعیت سلامت زنان و مراقیت‌های آنان را با پایداری و اعتبار لازم در سطح ملی و بین‌المللی امکان‌پذیر می‌نماید . مدل فرمهر در مقایسه با سایر مدل‌ها علاوه بر در نظر گرفتن تمامی حوزه‌های مؤثر از بسط بیشتری در هر حوزه در تعداد لایه‌ها و عوامل تعیین کننده هر لایه برخوردار است. این امر در حوزه خانواده و باورهای دینی و معنوی و اعتقادی بارز است.

 

واژه‌های کلیدی: سلامت زنان، چارچوب مفهومی، مدل سلامت، ایران
متن کامل [PDF 294 kb]   (1386 دریافت)    

دریافت: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵ | پذیرش: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۲/۱۰/۲۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ahmadi B, Farzadi F, Dejman M, Vameghi M, Mohammadi F, Mohtashami B, et al . Farmehr Model: Iranian Women’s Health Conceptual Framework . Hakim Health Sys Res . 2014; 16 (4) :337-348
URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1220-fa.html

بتول احمدی ، فرانک فرزدی ، معصومه دژمان ، مروئه وامقی ، فرحناز محمدی ، بتول محتشمی ، و همکاران.. چارچوب نظری سلامت زنان ایران: مدل فرمهر. مجله تحقیقات نظام سلامت حکیم. 1392; 16 (4) :337-348

URL: http://hakim.hbi.ir/article-1-1220-fa.html



دوره 16، شماره 4 - ( زمستان 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه پژوهش حکیم Hakim Research Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.12 seconds with 28 queries by YEKTAWEB 3921